Islamitische godsdienstleraren in opspraak om uitlatingen buiten klaslokaal

Een aantal islamitische godsdienstleraren die op de basisschool democratische basiswaarden moeten uitdragen, doet buiten schooltijd uitspraken die daarmee botsen.

Zij zeggen in religieuze lezingen bijvoorbeeld dat de vrouw de man moet gehoorzamen, of bespreken lijfstraffen van de sharia – niet als pleidooi voor invoering in Nederland, maar wel wordt gewezen op de afschrikwekkende functie. Eén docent zegt dat een profeet homoseksualiteit als “iets verachtelijks en extreem ranzigs” beschreef. Dat blijkt uit een inventarisatie van Nieuwsuur.

Het gaat om docenten betrokken bij drie verschillende schoolbesturen, die volgens online schooldocumentatie ten tijde van het Nieuwsuur-onderzoek lessen verzorgden op scholen. Zij zijn buiten de klas actief als informeel gastdocent, hun religieuze lezingen staan vaak online.

De uitspraken roepen vragen op over de reikwijdte van de voorbeeldfunctie van docenten. Scholen moeten democratische basiswaarden uitdragen, en docenten hebben daarin een voorbeeldrol. Maar diverse schoolbesturen zeggen dat wat docenten búiten school zeggen onder de vrijheid van meningsuiting valt en losstaat van de school.

De branchevereniging van basisscholen, de PO-raad, ziet dat anders. Volgens voorzitter Freddy Weima houdt de voorbeeldfunctie van docenten niet op “binnen de muren van de school”. Hij roept schoolbesturen op om afspraken te maken met personeel over uitlatingen buiten schooltijd.

“Geen man te noemen”

Een docent van een basisschool in Noord-Nederland stelt in een religieuze uitleg buiten school dat de man het recht en de plicht heeft zijn vrouw aan te spreken als zij zonder hoofddoek naar buiten gaat: “Een man moet gewoon tegen zijn vrouw kunnen zeggen: zo ga jij niet naar buiten.” Als hij dat niet doet, is hij “geen man te noemen” en mag hij zich “scharen onder de vrouwen”.

Een godsdienstleraar bij een andere basisschool zegt dat de profeet heeft gezegd dat vrouwen thuis moeten bidden “zodat de vrouw zo min mogelijk naar buitengaat”. Als zij toch naar buitengaat, kan zij het beste naar de moskee gaan – in plaats van “hier en daar gaan rondlopen en noem maar op”.

Meer over dit onderzoek

Je vindt meer informatie over dit onderzoek via onderstaande links:

– de verantwoording van onze journalistieke aanpak
– de reacties van schoolbesturen
– de reactie van de onderwijsinspectie en het ministerie
– meer achtergrondinformatie bij dit artikel

Een gastdocent die op dezelfde school lesgeeft bekritiseert in een openbare lezing de huidige werking van democratie. Hij zegt dat in maatschappijen waarin iedereen, ongeacht zijn IQ of achtergrond, mag meebeslissen de gevolgen “chaotisch” en “dramatisch” zijn. De islam “support dat niet”, zegt hij, en legt uit dat in een islamitisch systeem een “select groepje” beslist met expertise in politiek.

Desgevraagd zegt de docent dat het kritisch bespreken van de werking van democratie juist binnen de kern van democratische waarden valt, en dat zijn kritiek is dat deskundigheid nu niet wordt meegewogen, vooral in complexe vraagstukken.

Lijfstraffen als afschrikmiddel

Enkele docenten bespreken buiten de klas, in online religieuze lezingen, lijfstraffen uit de sharia. Niet als pleidooi voor Nederland, benadrukt men, maar als onderdeel van een theologische bespreking. Over handamputatie bij diefstal zegt een leraar dat mensen met een ramkraak drie ton kunnen verdienen, en de celstraf twee jaar is. “Als hij zou weten: hij verliest een van zijn ledematen. Ga je met drie ton ledematen kopen?”, zegt hij letterlijk. Daarom weten we, zegt hij: “De sharia van Allah is uitmuntend en waarborgt alle veiligheid.”

Een gastdocent bij een andere school noemt het hypothetische voorbeeld van een “plofkraak”. Met goed gedrag zou daar zes jaar gevangenisstraf op staat, wat het “overwegen waard” zou kunnen zijn. “Maar als jij weet dat het je je handen en voeten gaat kosten, dan ga je nog een paar keer nadenken.”

In deze uitgebreide video komende verschillende uitspraken aan bod van de godsdienstleraren:

Religiewetenschapper Pooyan Tamimi Arab zegt dat je over verschillende rechtssystemen les kunt geven, maar als je het “zo onkritisch benadert” dit wel “haaks op de opvatting” staat dat “lijfstraffen niet horen in een democratisch rechtssysteem”.

“Nonsens van afgoderij”

Een andere leraar zegt dat het jodendom en christendom “niet bestaan”, en bestempelt ze als “ongelovigen”. Dit is geen scheldwoord, benadrukt hij, en men moet respectvol omgaan met andere mensen. Maar “elke persoon die niet in Allah en niet in de profeet gelooft” is volgens hem wel een ongelovige.

Moslims dienen christenen dan ook niet te feliciteren met Kerst, want dan zouden ze niet “loyaal” zijn aan Allah. “Hoezo ga jij als moslim zijnde hen feliciteren met iets wat slecht is! Jij respecteert jouw geloof niet”, aldus de docent in een online religieuze les buiten de klas. De docent reageert niet op vragen.

Een godsdienstdocent van een basisschool in Zuid-Nederland deelt op sociale media een afbeelding waarin alle aspecten van feminisme als Joods worden voorgesteld. Bekende feministen met Davidsterren op hun gezicht getoond. In de begeleidende tekst richt hij zich tot moslimvrouwen die “deze vrijheden” misschien waarderen, en schrijft hij: “Weet dat het verminken van jullie kijk op de wereld een project is voor de kuffaar [ongelovigen].”

Reacties schoolbesturen

Het schoolbesturen NOOR zegt dat met docenten is afgestemd dat “wat zij buiten de school doen strikt gescheiden blijft van de lesinhoud op school”.

Het schoolbestuur IEZO zegt dat de docent in kwestie een ingehuurde vakleerkracht levensbeschouwing betrof, die niet meer bij de school werkt. De bestuurder van IEZO zegt afstand van zijn uitlatingen te hebben genomen, wat al eerder tot zijn vertrek leidde. Wel is de docent in een online-post van de school van afgelopen juni nog te zien als begeleider bij een korancompetitie.

Het schoolbestuur Al Amana zegt dat uitspraken en/of handelingen van medewerkers buiten werktijd en buiten de context van de school “niet noodzakelijk het standpunt van onze school” weerspiegelen.

Lees hier alle reacties van de schoolbesturen.

 Bron: NOS Binnenland