Songfestival-directeur belooft in te grijpen bij politieke inmenging na Israël-rel

Het Eurovisie Songfestival zal politieke inmenging dit jaar streng controleren. Dat zegt de baas van het evenement, de Brit Martin Green in een interview met Nieuwsuur. De directeur wil zijn uiterste best doen om landen die vanwege de deelname van Israël dit jaar afhaakten, weer terug te krijgen.

Het is voor het Eurovisie Songfestival misschien wel de moeilijkste tijd in zijn geschiedenis. Al ziet Green het allesbehalve somber in. De invloed van complexe geopolitieke spanningen op het Songfestival heeft volgens hem altijd bestaan. “Elk groot wereldwijd evenement kent pieken en dalen.”

Israëlische campagne

Maar meer dan ooit staat het Songfestival – dat dit jaar 70 jaar bestaat – in het teken van protest, boycots en zelfs politieke inmenging.

Oostenrijk won de wedstrijd vorig jaar en is daarom dit jaar gastheer, maar de Israëlische inzending kwam als winnaar uit de bus bij de publieksstemming. Die uitkomst werd onder de loep genomen naar aanleiding van de onthulling van onderzoeksjournalisten dat een Israëlische overheidsinstantie, die onder het kantoor van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu valt, een omvangrijke campagne voerde om de Israëlische inzending te promoten.

Als er weer sprake is van disproportionele stemmenwerving, zal de organisatie daar gevolgen aan verbinden, zegt Green. “Al hebben we juryleden om de stemming in evenwicht te brengen, dit soort activiteiten zullen we absoluut niet tolereren. Ik denk dat we de afgelopen jaren misschien niet streng genoeg zijn geweest.”

Na de uitslag van vorig jaar en vanwege de oorlog in Gaza riepen verschillende deelnemende omroepen op om Israël uit te sluiten. Maar Israël doet dit jaar toch weer mee. Omroepen in vier landen, in Spanje, Ierland, Slovenië en Nederland, kondigden daarop onmiddellijk een boycot van het festival aan. Inmiddels heeft ook IJsland zich teruggetrokken. IJsland en Nederland zullen de show nog wel uitzenden. In Nederland niet AVROTROS, maar NOS/NTR.

Green wil er alles aan doen om de afgehaakte landen terug te krijgen. Met Nederland voert hij daarover ook gesprekken. “We missen de landen en we willen ze terug. We zullen doen wat in onze macht ligt om dat voor elkaar te krijgen.”

Diskwalificatie

Joost Klein, de Nederlandse inzending, werd in 2024 gediskwalificeerd na een klacht over grensoverschrijdend gedrag. Maar het onderzoek werd stopgezet wegens gebrek aan bewijs. Daarvoor had de omroepenkoepel EBU, verantwoordelijk voor de regels op het Songfestival, onafhankelijk onderzoek laten doen naar de eigen organisatie. Dat onderzoek volgde na meerdere klachten over een onveilige sfeer tijdens het Songfestival.

Songfestivalcommentator Cornald Maas, en eerder het hoofd van de Spaanse omroep, hield onlangs een pleidooi om landen in oorlog sowieso uit te sluiten van het Songfestival. Zoals gebeurde bij Rusland na de invasie van Oekraïne in 2022, overigens ook het jaar waarin Oekraïne door alle steunstemmen het festival won. Maar dat zou betekenen dat Oekraïne dan niet mag meedoen.

Dat idee wijst songfestivaldirecteur Green resoluut van de hand: “Elk voorstel dat zou leiden tot uitsluiting of bestraffing van Oekraïne valt voor ons af.”

Ook signaleert hij dat er wat betreft Rusland bijna een wereldwijde consensus bestaat over te nemen maatregelen. Een consensus die ontbreekt als het gaat om de uitsluiting van Israël. “En wij blijven een democratische ledenorganisatie van aangesloten omroepen.”

Ondanks alle ophef hoopt Greene dat de Israëlische zanger “zonder angst” het podium op stapt:

Toch zijn de spanningen over de deelname van Israël nauwelijks afgenomen. Green ziet de huidige controverse als onderdeel van een veel breder debat dat deelnemende landen voeren. “Een hartstochtelijk wereldwijd gesprek over geopolitiek. Want moet een evenement een spiegel zijn van wat er in de wereld aan de hand is? Of bestaan dit soort evenementen om te laten zien dat er een betere wereld mogelijk is?”, zegt Green. “Er is een verschil tussen volkeren en de acties van hun regeringen.”

Het is een belangrijk debat, met verschillende opvattingen, merkt hij. “Maar uiteindelijk zijn we er ook om een beetje vreugde en licht te brengen. Er zijn 35 verschillende artiesten van verschillende omroepen uit verschillende landen die allemaal met elkaar in contact komen. Op een geweldig podium.”

Betere wereld

De eerste repetities in de Wiener Stadthalle zijn gisteren begonnen. Green: “De sfeer is geweldig. Laten we daarom vasthouden aan de waarde van dit festival: een plek waar we iedereen bij elkaar brengen, die laat zien dat de wereld beter kan. Dat degenen die ervoor kiezen om ons te verdelen, het mis hebben.”

De halve finales worden gehouden op 12 en 14 mei, de finale is op 16 mei.

 Bron: NOS Binnenland